DOLAR31,0708% 0.17
EURO33,6790% -0.05
STERLIN39,4560% 0.03
FRANG35,2677% 0.06
ALTIN2.032,57% 0,77
BITCOIN1.621.777-0.325

SÜTÜVEN

Yayınlanma Tarihi :
SÜTÜVEN

Bu günkü yazıma konu olarak, Edremit’li Mustafa Seyit Sütüven’i ve onun Sütüven şiirini seçtim. Bu şairimizi ve Sütüven şiirini seçmemin elbette bir nedeni var. Öğrencilik yıllarımızda bu şairimizi bize tanıtmadılar bizim Türkçe ve edebiyat kitaplarımızda onun şiirleri yoktu.Oysa çok güzel ve günlük konuşma dili ile çok derin anlamlar içeren, akıcı ve çok kuvvetli vurguları da olan, zihinlere çivi gibi saplanan çok çok güzel mısralar içeriyor büyük şairimizin bu dev eseri.

SÜTÜVEN ;

Bir kayadan duman duman

On yedi metre atlayan

Dağ kokusu ile yüklü su

 

Akması tel tel ince saç

Düştüğü yerde beş kulaç

Mavi su ak köpüklü su

 

Şi’rin elindesin bu gün

Eski masalların bütün

Canlanacak birer birer

 

Akhalılar’da bir zaman

Şair ilahe kahraman

Şi’rini burda içtiler

 

Hepsi tapardı rengine

Rastlanmamıştı dengine

Hiç biri mor Teselya’da

 

Öyle füsunludur bu yer

Şi’rini borçludur Homer

Çünkü senindir İlyada

 

Eski uzun zamanların

Tığ gibi kahramanların

Türküsüdür yanık sesin

 

Dağda hayat uyandıran

Taşları duygulandıran

Göklerdeki son ilahesin

 

Afrodit Afrodit iken ah!

Burdan inerdi her sabah

Elde gümüş hamam tası

 

Burda çıkardı örtüden

Kimseye gösterilmeyen

Göğsü vücudu kalçası

 

Burda Yunan, Moğol, Mısır

Med, Roma, Türk asır asır

Taptı döküldüğün yere

 

Tanrıların otakları

Orduların konakları

Burda ererdi göklere

 

Söylediğim masal değil

Atları kahraman Aşil

Burda sulardı bir zamanlar

 

Burda gezerdi Keykubat

Burda keserdi Mitridat

Burda içerdi Antuan

 

Göğse nasıl batarsa diş

Öyle derinden işlemiş

Taşlara Hektor’un izi

 

Söyle fakat bu gün neden

Bütün güzelliğinle sen

Kulluğa almadın bizi

 

Halbuki bir Yunan kadar

Hüsnüne her tapan kadar

Tapmayı bizde anlarız

 

Bizleri hor görme sen

Hüsnü hüda kadar seven

Gönlü temiz adamlarız

 

Bunları at da bir yana…

Bari o günlerin bana

Şi’rini söyle tatlı su

 

Şi’rini geldiğin yerin

Şi’irini eski günlerin

Söyle … köpük kanatlı su.

***

Mustafa Seyit Sütüven 1908’de  Edremit’de  doğmuştur ve Edremitli lakabı ile kendisini tanıtmıştır.

14 Ekim 1969 tarihinde İzmir’de vefat etmiştir. Sütüven şiiri, 1934 yılında Edremit Kaymakamı’nın “ATATÜRK’ün Edremit’i ziyaretinde kendisine armağan etmek için” sipariş ettiği bir şiirdir.

* Sütüven: Halk adlandırması ile, biçimsel özellikleri de düşünülerek kaçan, atlayan, akan su anlamı ile ilişkilendirilebilir.

* Mustafa Seyit Sütüven ; suyun metaforik zenginliğinden faydalanan Cumhuriyet devri şairlerimizden birisidir..

* Sütüven şiiri ile şair; suyu bellek, zaman ve mitoloji gibi unsurlarla ilişkilendirerek medeniyet coğrafyasında birleştirip, suya yeni anlam katmanları kazandırmıştır.

*Sütüven şiirinin incelemesini de yapan Şair Mehmet Tekşan onun kendisini ressama, yazdıklarını tabloya benzetir ve Nev – Yunanilik, Mavi Anadoluluk gibi kültürleri medeniyet coğrafyasında birleştirir demektedir.

***

*Nev-Yunanilik = Havza edebiyatı = Akdeniz edebiyatı veya eski Yunan edebiyatına özenti diye adlandırılır. Akdeniz havzasının medeniyet hususundaki  gelişmiş yönlerinden faydalanmayı amaç edinmiştir. Nev-Yunanilik 1912 yılında ortaya atılan bir fikir akımıdır. Öncüleri; Yahya Kemal, Yakup Kadri, Salih Zeki Atay ‘dır.

*Sütüven şiiri : Aruz vezni ile yazılmıştır ve bazı kaynaklarda 19, bazı kaynaklarda 21/23 kıta olarak yer almaktadır.

*Sütüven şelalesi de , Balıkesir İlinin, Edremit ilçesinin Kaz Dağları eteklerindeki Zeytinli Beldesindedir.

*Kaz dağlarını (İda)  ve o dağlardan Edremit körfezine sularını boşaltan 17 şelaleden en büyüğü olan Sütüven  şelalesini bilmeyen yoktur.

***

Edremitli Mustafa Seyit Sütüven’in bu güzel şiirini bana ilk kez, eksiksiz ve hatasız olarak davudi sesi ile ezberinden okuyarak sevdiren Sn. Dr. Cevat Doğan olmuştur. Kendisi Tıp doktorudur,  İstanbul’da Tıbbiye’de öğrenci iken, sahaflardan aradığı bir kitabı bulmuş ve satın almış, ama parası olmadığı için, sırtındaki paltosunu çıkararak rehin bırakmış kişidir. Edebiyatı sever ve belagatı çok iyidir.

Cevat Bey Altınoluk’ta yazlık komşumuz idi, onunla balkonumuzda şiir sohbetleri yaparken bana şiir ve edebiyata olan merakını anlatırdı. Bende yeni yetme bir şair iken kendi yazdığım şiirleri ona okurdum, benim için bir idol ve ilham kaynağı olmuştur, kendisinden çok feyiz aldım.

Cevat Bey’in kulakları az işitirdi, ikimiz balkonda şiir sohbetleri yaparken, “şiiri anlamak ve anlatmak için gayri ihtiyari yüksek sesle konuşurduk” dolayısı ile tüm komşularımız ister istemez bizi dinlerdi.

Cevat Bey ünlü şairimiz Sütüven’in İş Bankası Kültür Yayınları arasında yer alan ve 1976 yılında yayınlanan “Mustafa Seyit Sütüven’in Bütün Şiirleri” isimli kitabını bana hediye etmişti.O gün bu gündür o kitabı ve içindeki şiirleri severek okuyorum.

Zevkle okuyacağınızı ve hafızalarınızdan hiç bir zaman silinmeyeceğine inandığım, Edremitli Mustafa Seyit Sütüven’in Sütüven şiirini sizlerle paylaştığım için mutluyum, şiir gibi duygular içinde olun ve sağlıcakla kalın.

 

22 EKİM 2022

 Muharrem KAYNAK

YORUM YAP